Nieuws

Digitalisering van controle bakkerijmachines - Onderhoud op afstand: Het kan, maar met mate.

Datum: 22-11-2011

Computers zijn met andere computers op afstand te onderhouden. Dat is prettig, want in steeds meer bakkerijmachines zit computertechniek. Vooral in die van de industriele bakker. De kleinere collega staat voor steeds lagere drempels, maar doet toch nog even kalm aan met het digitaliseren van zijn machinepark.

"De bakker sliep vroeger nog weleens onrustig, Gaat het goed in mijn remrijskast? Daar zit een hele dag productie in, een fortuin - niets is erger dan dat de koeling stopt. De bakker kan nu rustig slapen, Als parameters afwijken en die kast is via internet op ons computersysteem aangesloten, krijgt hij vanzelf melding dat er iets fout zit. Ja, dan gaat bij hem de telefoon, Kan 'ie er 's nachts alsnog uit om bijvoorbeeld even de deur goed dicht te doen, Mooi, he?" Hans Waterreus van MIWE Nederland schetst een van de zegeningen van de computertechniek.

"We zitten nog maar in de beginfase, de mogelijkheden zijn enorm", vult Wouter Oomens van de Kaak Groep aan, "De veldbus of profibus - een proces waarin camera's, sensoren en computers gegevens uitwisselen - is het zenuwstelsel van de productielijn, Het gaat om allemaal verschillende machines - de een koelt, de ander maakt deeg, de volgende bakt af - die ongestoord in eenzelfde ritme moeten werken. In die productielijn zitten allerlei onderdeeltjes die kunnen slijten, corroderen of blootstaan aan koude en warmte die voor kleine storingen kunnen zorgen, Een machine doet dan soms niet precies wat je zou wilten. Wij kunnen op afstand of ter plekke met een laptop allerlei signalen de lijn in sturen en kijken hoe die er weer uitkomen, Als ergens een kabeltje aan het slijten is, zien we dat. Het is een proces in ontwikkeling."

Richard van Heukelum van de Tromp Groep: "Als er problemen zijn, vragen wij toestemming om op het apparaat in te bellen, Wij kunnen meekijken als productie wordt gedraaid en zien wanneer de machine of iemand iets fout doet. Eigenlijk kun je alles zien wat elektrisch of softwarematig fout kan gaan. Sensors die stuk of vervuild zijn, pikken wij er zo uit."

Juist een industriele bakkerij leent zich voor vergaande digitalisering van het machinepark, zegt Mark Marrink van Verbufa. "We leveren ook systemen voor vis- en vleesverwerkers, maar bakkers zijn veel verder in het lijn-denken, Dat komt omdat brood een constant product is, Het heeft vaste bestanddelen en toevoegingen en wordt uiteindelijk een brood, Vlees en vis zijn dierlijke producten, met veel meer variatie, Die hebben nooit dezelfde vorm en daar komt meer handwerk bij kijken, Industriele bakkers kunnen bij wijze van spreken van achter hun bureau het hele proces bekijken. De computer geeft aan waar de pijn zit, waar gesmeerd moet worden of olie vervangen. Als wij kunnen inloggen op de lijn, kunnen ook wij dat zien, Het is een trend dat klanten ontzorgd willen worden en dat soort activiteiten bij de leveranciers neerleggen."

Persoonlijk
Ook voor de kleinere, ambachtelijke bakker heeft de computertechniek wat te bieden, zij het niet zo vergaand als in de industrie, Oomens: "Die bakker blijft persoonlijk en machinefysiek altijd tussen de diverse apparaten in staan, Wat hij doet, is met geen computer te meten."
Raymond Baas van Baas Food Equipment: "Voor de kleine bedrijven is computersturing eigenlijk maar in enkele apparaten zinvol, zoals een oven of uitrolmachine. Als je ook nog eens wilt dat een machine aangeeft dat zijn lager stuk is, dan moeten er sensors in en daar wordt de machine heel duur van." Roger van Asselt van Van Asselt&Alferink: "Zolang een sensor nog 500 euro kost, verdient dat zich niet terug. Het is heel moeilijk hard te maken dat je 1.000 euro extra moet investeren om te voorkomen dat je machine misschien ooit een keer tot stilstand komt. Heeft dat zin? Je verhoogt er misschien zelfs de kans mee dat je elektronische storingen krijgt. Als een sensor stuk gaat, heb je een probleem. Veel machines zijn zo robuust, dat het toevoegen van een sensor amper voordelen geeft. Heb je een lijn waarop met hoge snelheid wordt geproduceerd, dan kan ik mij voorstellen dat je alle registers opentrekt. De prijzen gaan overigens wel rap naar beneden en tegen de tijd dat je er voor twee euro een sensor in kunt plakken die trillingen meet, dan wordt het wat, ook voor de kleinere bakker. De monitorisering neemt toe, dus we gaan uiteindelijk wel die kant op.

Als een kleinere bakker in machines investeert, is het niet altijd vanzelfsprekend dat deze apparatuur met computerbesturing is uitgerust, ziet ook Arno Spronk van Spronk Bakkerijmachines. "Bakovens, bollenrijskasten en uitrolmachines zijn machines die nieuw bijna altijd met computerbesturing worden verkocht. Voordelen zijn dat per product de uitgebreide instelwaarden opgeslagen kunnen worden. Hierdoor wordt er altijd een constante, vertrouwde kwaliteit geproduceerd. Maar deegkneders zonder computersturing zijn populairder dan met. Een deegkneder heeft minder instelmogelijkheden en dus zijn daar ook minder voordelen te behalen.

Computerbesturing is daarnaast gevoeliger voor schade en heeft meestal een kortere levensduur ten opzichte van de extreem lange levensduur van een robuuste, Duitse deeqkneder."

Risico's
Ook Van Heukelum zal niet ontkennen dat de computertechniek ook risico's met zich meebrengt. "Gemak leidt niet altijd tot minder storing, maar je krijgt er wel veel voor terug. Over het algemeen leidt de nieuwe techniek wel tot lagere kosten. Je kunt met minder mensen meer doen, Bovendien kan de computer een rol spelen in het onderhoud. Draaiuren, hoeveelheden: van alles wordt geregistreerd en met een goed managementsysteem kun je op tijd preventief onderhoud plegen. Dat blijft het belangrijkste."

Over dat laatste zijn alle leveranciers en servicemonteurs het eens. Bakker, houd je aan de handleidingen! Doe aan preventief onderhoud! In de praktijk blijken bakkers daar te weinig belangstelling voor te hebben of te weinig tijd voor vrij te maken. "Of er wat afgesteld, gesmeerd of vervangen moet worden, is voor een bakker amper bij te houden", weet Ton Willems van Beko Bakkerij Techniek. "Als ze een onderhoudscontract met ons afsluiten, doen wij dat voor ze en komen we een of meerdere keren per jaar langs. De touchscreens van tegenwoordig maken alles wel beter inzichtelijk voor de bakker en als wij in de toekomst kunnen inloggen op machines, kunnen we ook beter storingen analyseren, Maar voorlopig bouwen wij zelf een historie op van de machines per klant in onze computer en die nemen onze monteurs in hun pda's (kleine, handpalmgrote computertjes, -red.) mee als ze op pad gaan."

Gimmick
Hebaco werkt ook ongeveer zo, zegt commercieel directeur Nuran Gelici. "Het digitaliseren van het onderhoud zit bij ons vooral in de eigen computer. Ovens hebben een tot twee keer per jaar onderhoud nodig en we hebben onze klanten in een lijst staan. Als het zover is, maken we een afspraak en gaan we er naar toe. Dat kun je ook in je agenda schrijven, daar heb je geen computer in een netwerk voor nodig. Anderzijds kan het handig zijn als je kunt ininloggen bij een apparaat om sneller een diagnose te stellen en zonodig gericht actie te ondernemen. Maar dat komt vermoedelijk te weinig voor om een internetverbinding te rechtvaardigen. Je zult toch altijd ter plekke de klus moeten klaren en met twee onderhoudsbeurten per jaar verminder je de kans op storing. Dat digitaliseren van het onderhoud is voor mij daarom meer een gimmick."

Jac van Bergen van B&O Bakkerijtechniek: "Wij hebben van alle klanten gewoon mappen staan. Daarin staat alles wat er met de machine gebeurd is, Aan het eind van het jaar pakken we die map en spreken met de klant door wat we het jaar daarop gaan doen, Wat wij in die mappen hebben, staat ook in onze eigen computer, maar we werken nog heel gewoon met een planbord en op papier. Een bewuste keuze. Een papieren lijst loopt niet vast, zoals een computer weleens doet. Het heeft misschien ook te maken met dat wij een klein bedrijf zijn. Papier is tastbaar voor ons en bakkers vinden dat ook prettig. Die kopen ook geen oven van plaatjes in een brochure, maar willen hem voelen. En vaak kiezen ze nog voor ovens met grote drukknoppen in plaats van een touchscreen."

Op die laatste keuze speelt Jeroen van Vlimmeren van Tal BV in. "Bij ons gaan de touchscreens weer van de snijmachines af en we gaan weer terug naar zo eenvoudig mogelijk. Het is mooi, al die lampjes en kleurtjes, maar wij leveren weer gewoon displays met twee tot vier regeltjes, we gaan terug naar de machines met de aan/uit-knop en een potmeter om instellingen te regelen. Personeel is tegenwoordig steeds lager opgeleid en daar moet je het niet ingewikkeld voor maken. Wij gaan terug naar apparatuur die uitblinkt in eenvoud. Monteurs moeten tegenwoordig haast universitair opgeleid zijn om machines te onderhouden. Die monteurs zijn duur en de klant begrijpt niet wat ze aan het doen zijn. Wij gaan daarom weer helemaal back to basic - eenvoud."

Bron: Bakkers in bedrijf - nr. 9 2011

« Terug naar overzicht